De naam Wally van Hall had tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog een bijna magische klank. Zijn verzet tegen de Duitse bezetter was monumentaal. Maar, zo ontdekte Hans Weijers uit Vlijmen, de verzetsheld had nog geen monument voor zichzelf.

Hans Weijers (74) was tot 1991 huisarts in Vlijmen. Na zijn pensionering wijdde hij zich aan zijn passie: geschiedenis, met name de Tweede Wereldoorlog. In 2005 zag hij op de televisie een uitzending met Geert Mak in gesprek met Aad van Hall. Deze laatste was de zoon van Wally van Hall, in de oorlog de beroemde en voor de Duitsers beruchte ‘mysterieuze leider van het verzet’. De man die ook wel de ‘bankier van het verzet’ werd genoemd. De man die in 1944 de Nederlandse Bank oplichtte en beroofde voor meer dan vijftig miljoen, waarmee hij tijdens de spoorwegstaking zeven maanden lang de stakers een levensonderhoud bezorgde. De man die tijdens de oorlog een verzetsorganisatie van 2100 mensen bestuurde – Het nationale Steunfonds – die het verzet met miljoenen guldens financierde. 

Hans beet zich vast in deze imposante en charismatische figuur. Toen hij er achter kwam dat er voor deze nationale verzetsheld nog nergens een monument was opgericht kwam Hans in actie. Hij schreef een brief aan koningin Beatrix waarin hij het belang van Wally van Hall voor Nederland in die oorlogsjaren vergeleek met het belang van Willem van Oranje voor de Nederlanden in de Tachtigjarige oorlog. Gedurfd, maar het werkte. Het kabinet van de koningin speelde de bal door naar de toenmalige staatssecretaris die Hans Weijers doorverwees naar het gemeentebestuur van Amsterdam. Daar was immers de Nederlandse bank gevestigd. Er moest een monument komen, vond Hans, zo’n Nederlandse legende moet voor het nageslacht bewaard blijven, riep hij tegen iedereen die naar zijn verhaal wilde luisteren. Zijn ambitie en zijn bevlogenheid waren er, nu de resultaten nog. 

Hans Weijers vertelt verder: “Ik had de smaak te pakken. Ik richtte een stichting op om dat monument te realiseren. Een stichting met natuurlijk een erecomité – een comité van aanbeveling - van je welste. Daar vroeg ik ook Schelto Patijn voor. Die was net burgermeester af in Amsterdam. Patijn vroeg mij: ‘Waar wilt u het hebben, dat monument?’ Hij bracht me bij Job Cohen, de zittende burgermeester. De gemeente Amsterdam heeft fantastisch meegewerkt. Omdat die beminnelijke ‘schurk’ en ‘bankrover’ Wally van Hall (overigens een broer van de Amsterdamse burgermeester in de jaren zestig, Gijs van Hall) de Nederlandse Bank een hak zette ging ik ook naar de Nederlandse bank in Amsterdam. Daar ontmoette ik Noud Wellink en zijn collega directeur Henk Brouwer. Toen werden er veel touwtjes snel aan elkaar geknoopt. Via de conservator van het kunstbezit van de ABNAMRO-bank Pietje Tegenbosch – Jawel, de dochter van Lambert Tegenbosch uit Heusden Vesting – vonden we een beeldhouwer en het benodigde sponsorengeld. De uitvoerende kunstenaar werd uiteindelijk de Spaanse Fernando Sangez Castillo uit Madrid. Het was een prachtig ontwerp dat hij inleverde. Een grote liggende boomstronk in brons, die het symbool is van de gevallen held. Hij ligt straks vóór het gebouw van de Nederlandse Bank op het Frederiksplein in Amsterdam. Als een monumentale ontmoetingsplaats voor mensen die even stil willen staan of even stil willen zitten bij deze man, Wally van Hall, die zelf zo’n monument was in het verzet tegen de wrede onderdrukker. Ik ben blij dat het gelukt is en dat ik dat heb mogen doen. Op drie september aanstaande wordt het monument voor de ‘Bankier van het Verzet’ onthuld. Ik ben er trots op. Zo’n man, die mogen wij niet vergeten.”

Wally van Hall werd in de nadagen van de Hongerwinter toch nog opgepakt door de bezetter en op 12 februari 1945 gefusilleerd in Haarlem. Zie voor meer informatie over dit boeiend stuk geschiedenis www.walravenvanhall.nl . In het Verzetsmuseum in Amsterdam is er een tentoonstelling over de man Wally Van Hall van 03-09-2010 t/m 17-04-2011. Plantage Kerklaan 61, Amsterdam.

@b=Hans Weijers