|
Leo van den Hoven maakt van recyclematerialen duurzame kunst |
|
woensdag 02 december 2009 |
Hoe duurzaam is kunst? Met andere worden: welke productiemethoden en –middelen gaan er aan vooraf alvorens je de middelen in handen hebt om een kunstwerk te vervaardigen? Bestaat er zoiets als kunstzinnige duurzaamheid? VMBO-docent Leo van den Hoven kent het antwoord op deze vragen. Hij maakt gebruik van recyclematerialen.
Tekst André van der Heijden
Foto Hein Kunzler

“Duurzaamheid wordt steeds belangrijker in ons leven. Willen wij onze kinderen en kleinkinderen een redelijk toekomstperspectief verschaffen, dan zullen wij inderdaad slimmer met onze grondstoffen moeten omgaan.” Zo omschrijft Haarsteegenaar Leo van den Hoven zijn motivatie om zijn leerlingen te doordringen van de noodzaak tot bewuster omgaan met materialen. Zijn aandeel daarin bestaat niet zozeer in het toepassen van alternatieve energiebronnen, maar heeft vooral te maken met hergebruik van materialen die normaal gesproken als afval in de verbrandingsoven zouden belanden. “Als je een plant gezond maakt of houdt, hoef je geen nieuwe te kweken”, houdt hij zijn leerlingen voor. En zo heeft hij op zijn vakgebied meer voorbeelden ter beschikking die bijdragen aan vermindering van het broeikaseffect. Niet alleen als docent aan de Bossche Helicon Opleidingen VMBO Groen, maar ook als eigenaar van een bloem- en stylingbedrijf geeft hij op zijn eigen manier invulling aan dit streven. Hij verzorgt namelijk ook cursussen en workshops, waarin zijn cursisten leren materialen meerdere malen te gebruiken en niet zomaar weg te gooien. Daarnaast vervult hergebruik van materialen een belangrijke basis voor zijn kunstzinnige expressie. Onlangs exposeerde hij zijn werk in de Vlijmense bibliotheek. “Hergebruik van afval in een kunstzinnige vorm is voor mij een grote uitdaging”, zo motiveert hij zijn werkwijze. “Het is mijn bedoeling de mensen te laten zien dat afvalproducten een tweede leven kunnen krijgen.” Daarbij ben je al snel geneigd deze opvatting te toetsen aan de geitenwollen-sokkenbenadering uit de jaren zestig, toen sinaasappelkistjes en dergelijke attributen het belangrijkste meubilair vormden. De profeten uit die tijd werden beschouwd als zonderlinge lieden, vaak studenten, die de voortschrijdende welvaart een halt wilden toeroepen. “Toch stonden zij aan de basis van onze hedendaagse denkwijze over duurzaamheid”, stelt Van den Hoven. “Wat toen is gestart, gaat steeds verder. Het inzicht dat we niet kunnen doorgaan met het uitputten van onze grondstoffen is nu algemeen aanvaard.”
Cementklodders
Nieuwsgierig geworden naar zijn kunstzinnige activiteiten toont hij ons enkele van zijn merkwaardige producten. Van den Hoven heeft een bijzondere voorkeur voor het gebruik van oude binnenbanden van fietsen. “Die laten zich makkelijk opspannen, waardoor je een strak resultaat krijgt. De opdruk en de ventielen laat ik zitten, waardoor de authenticiteit van het materiaal niet aangetast wordt. De binnenkant van een opengesneden band levert weer hele nieuwe mogelijkheden, zeker omdat die het uiterlijk heeft van lood. Als je deze op een bepaalde manier vervlecht, dan ontstaan heel aparte patronen.” Behalve fraaie resultaten wekken zijn kunstwerken vooral nieuwsgierigheid op naar de (her)gebruikte materialen. Letterlijk alle afvalproducten zijn voor hem bruikbaar. Verpakkingsmateriaal, oud steigerhout met spijkergaten en de cementklodders er nog op, oude kranten, alle restmaterialen vormen voor hem inspiratiebronnen voor nieuwe creaties. Authenticiteit staat daarbij voorop. “Van sloophout kun je mooie kastjes maken die een blikvanger kunnen zijn in een strak interieur.
Oude kastjes kun je met kantenpapier beplakken en het geheel voorzien van een vernislaag, afkomstig van restjes die normaal bij de milieustraat worden afgeleverd.” Maar ook door de natuur vormgegeven takken en gedroogde bladeren worden door Van den Hoven gebruikt voor sculpturen en wandobjecten. Een stuk plastic verpakkingsmateriaal met uitstulpingen die voorheen koekjes herbergde, geplaatst op een groene achtergrond van ‘tweedehands’ verf, levert in combinatie met binnenfietsbanden een abstract aandoend kunstwerk op. Evenals de diverse kleuren mossoorten op een paneel in een Mondriaanachtige setting. Al werkende komen de ideeën tot leven. Zijn werkwijze getuigt eveneens van een creatieve inslag. “Ik heb natuurlijk wel een basisidee, maar net als een kok die met snufjes kruiden werkt, werk ik aan een zich steeds veranderend eindproduct.”
|